Хэрэглээний салбарууд
Ойжуулалт, тариалан, уурхайн нөхөн сэргээлт — тус бүрд тохирсон бүтээгдэхүүн ба норм.
Problem
Монголын ой 1990 оноос хойш мэдэгдэхүйц багасч, шинээр тарьсан мод суулгацын амьдралт хуурай бүсэд 30%-аас доош байна. Усалгаа давтан хийх логистик нь үндсэн зардал болж байна.
Solution
Тарих нүхэнд эсвэл үндсэнд чийг баригч хольж байрлуулснаар мод суулгацын үндэс байнга чийгтэй байж амьдралтыг 80%+ хүртэл нэмэгдүүлнэ. Усалгаа давтахгүй ч эхний 1–3 жил тогтвортой ажиллана.
Dosage
10–40 г/мод (залуу мод), 80–120 г/мод (том мод DBH 12–16 см)
Outcome
Суулгацын амьдралт 80%+ — Тэрбум мод хөдөлгөөнийг бодит үр дүнтэй болгох гол хүчин зүйл.
Problem
Монголын дундаж буудайн ургац 1.6 т/га, зорилго 2.5 т/га. Жилийн дундаж 225 мм хур тунадас, ХАА-н үйлдвэрлэгчдийн усны зардал жилд нэмэгдсээр.
Solution
Үрийн гүнд эсвэл мөрөнд чийг баригч тариад, бордоотой хольж хэрэглэхэд хөрсний чийг тогтворждог. Усалгаа цөөрч, ургац 20–70% нэмэгдэх боломжтой.
Dosage
Үр тариа 45–75 кг/га, ногоо 22–90 кг/га, төмс 30–60 кг/га
Outcome
Усалгаа 30–50% буурч, ургац 20–70% нэмэгдэнэ. Бордооны үр ашиг 65% хүртэл сайжирна.
Problem
Уул уурхайн ил уурхайн нөхөн сэргээлтийн стандартууд жил бүр чангарч байна. Налуу газар, шороо хаягдалд ургамал тарихад чийг хадгалах нь хамгийн их саадтай.
Solution
Хөрсөнд чийг баригч хольсноор үрийн соёололт сайжирч, ногоон бүрхэвч хурдан үүсэх боломжтой. Налуу газрын элэгдлийг бууруулна.
Dosage
10–15 г/м² (наалдамхай бодис + хөрсөнд хольж нанесэт)
Outcome
Ургамлын ургах түвшин нэмэгдэж, нөхөн сэргээлтийн хугацаа 30–50%-иар богиносоно.
Эх сурвалж: Дотоодын хэвлэлд нийтлэгдсэн SAP-ын талаарх олон улсын судалгаа, Монголын ХАА болон ой судлалын хэвлэгдсэн ажлууд. Туршилтын бодит мэдээлэл 2026 оны Сэлэнгэ ба Хэнтийн талбайн ажилтай давхцан гарна.